Przegląd najważniejszych filmów w historii kina 1991-1993

NAJWAŻNIEJSZE FILMY W HISTORII KINA: 1991-1993

Księgi Prospera *


Hej, znacie te filmy, po których macie ochotę ciąć się żyletką/ zrzucić z mostu itd. ? No to różnica w przypadku filmu Petera Greenwaya była taka, że ja miałem ochotę się ciąć już w trakcie. Pierwsze pytanie-killer dla wszystkich miłośników twórczości tego pana:  GDZIE idziemy jak chcemy oglądać teatr? Do kina?!

Bo pan Peter Greenway myśli, że do kina właśnie. Albo jednego od drugiego nie odróżnia. „Księgi Prospera” to w istocie dwugodzinny spektakl, który rozgrywa się na uginającej od dekoracji scenie, z aktorami, którzy torturują widza patetycznym słowotokiem (jak kino kocham- chciałem wziąć jakiegoś kija i zasadzić w ekran, choć nie należę do osób agresywnych), z tandetnymi efektami specjalnymi i mało chwytliwą (ale głośną, że hoho) muzyką no i z brakiem jakiegokolwiek napięcia, dramatyzmu, sensu, postaci przy których warto by być. Czegoś tak żenującego nie oglądałem już dawno.

Film w zamyśle miał być adaptacją sztuki Szekspira „Burza”, ale ja tam żadnej fabuły nie wychwyciłem (3000 słów na minutę –  tego nie przetrwa nawet profesor filologii angielskiej).  Ani przekazu, ani głębi myślowej, ani aktorstwa, ani sensu, powodu dla którego ten cyrk został zaaranżowany. W tym filmie nie ma po prostu nic. Zero w czystej postaci.

Trzy Kolory. Niebieski ****

Trzy Kolory. Biały ****

Trzy kolory. Czerwony ****


Na początek kilka podstawowych faktów związanych z trylogią „Trzy kolory”. Ta krótka seria wyreżyserowana została przez Krzysztofa Kieślowskiego i wyprodukowana przy współpracy kinematografii kilku państw (Francja, Polska, Szwajcaria). Autorem scenariuszy był zawsze Krzysztof Piesiewicz, a muzyki- genialny Zbigniew Preisner (obydwaj wieloletni współpracownicy Kieślowskiego).

Pomysły na tytuły kolejnych dzieł wzięły się po prostu z kolorów flagi Republiki Francuskiej, zaś fabuły mają być odbiciem trój-członowego hasła francuskiej rewolucji – Liberté-Égalité-Fraternité (Wolność, Równość, Braterstwo). W każdym z tych trzech filmów opowiedziana zostaje niezależna, oryginalna historia utrzymana we właściwej sobie konwencji, choć w finale „Czerwonego” ma miejsce zetknięte się postaci z całej trylogii.   Pierwsza i trzecią część zrealizowana została w dużej mierze w języku francuskim, natomiast „Biały”- polskim. „Niebieski” rozgrywa się w Paryżu, „Biały”  w Paryżu i Warszawie, a „Czerwony”- w Genewie.

Tryptyk ten, żeby zbędnie sprawy nie przeciągać- jest ostatnim projektem w karierze Kieślowskiego, znakomicie dopełniającym jego filmową karierę. Jest pełen tych elementów, które czynią z niego artystę skończonego- rola przypadku i ślepego losu , indywidualny dramat człowieka, fascynacja sztuką, tło przemian polityczno-społecznych, nienachalny symbolizm. Najpiękniej widać spójność jego świata w chwilach gdy postacie z jednego filmu przenikają w świat innego dzieła (np Binoche z „Niebieskiego” pojawia się w „Białym” pokazywana tylko z innego punktu widzenia kamery).

„Niebieski” jest głębokim dramatem oscylującym wokół tematu wolności- wolności tej tak potrzebnej aby żyć, ale i tej niechcianej, brutalnie nakazującej egzystować w życiowej beznadziei. Główna bohaterka traci na samym początku męża i córkę w tragicznym wypadku samochodowym- pyta:  jak żyć dalej? Jaki wpływ będą na tę odpowiedź miały inny osoby w jej życiu? Czy da się żyć w koszmarze zwanym samotnością nazywanym też łagodnie jako niezależność od innych?

„Biały” stanowczo przyśpiesza tempo. Gdzie w „Niebieskim” Kieślowski był przede wszystkim stylistą (strona plastyczna jest majstersztykiem zdjęć i montażu) , tak tutaj biega za bohaterami i staje się aktywnym storytellem. Są tu nie tylko zwroty akcji niczym z kina sensacyjnego, ale i specyficzny humor śmiejący się rzeczywistości czasów przemian ustrojowych. Mówi przede wszystkim o równości- a właściwiej o jej braku w świecie który się dramatycznie przeobraził (znaczy w Polsce) . Sama historia trochę jest jak wzięta z „Dekalogów” – anegdotka o serii przypadków, której wnioski są natury uniwersalnej.

Ostatnim obrazem Kieślowskiego był już wcześniej zapowiadany jako finałowy w karierze przez autora- „Czerwony”. Jak się można domyślić hasłem przewodnim tego filmu jest „braterstwo”. Ale nie jest to braterstwo, powiedziałbym tuzinkowe. Oto dochodzi do ciekawego spotkania-młoda modelka, potrąca samochodem psa. Odnajduje jego właściciela, którym jest były sędzia. Ten jednak nie chce przyjąć zwierzęcia. Valentine zabiera psa, który pewnego dnia ucieka. Szukając go, przybywa ponownie do sędziego. W trakcie konwersacji ten przyznaje się, że obsesyjnie podsłuchuje on telefoniczne rozmowy sąsiadów. Valentine, początkowo oburzona tym faktem, nawiązuje wkrótce z nim całkiem realną więź.

Krytycy widzieli tu nie tylko biblijne aluzje do Boga, ale też traktowali „Biały” jako pożegnanie mistrza z kinem. Bohater, zawzięty obserwator ludzi i rzeczywistości,  czuje się już zmęczony swoim zajęciem i chce z tym skończyć. Końcowa refleksja wydaje się ponura- prawdy i tak nie poznał, a ludziom pomóc nie dał rady. Wszystkim rządzą przedziwne prawa (przypadku? metafizyki? psychologii?), których pojąć ostatecznie- nie można.

szymalan

PS PREISNER!

Reklamy

2 thoughts on “Przegląd najważniejszych filmów w historii kina 1991-1993

  1. Genialna analiza trylogii Kieślowskiego! :) Wystarczy przeczytać, żeby wiedzieć, że jest to kino warte uwagi. Ja coś tam kiedyś widziałam, ale w moim przypadku wszystko to podlega przypomnieniu i odświeżeniu – zacznę pewnie od dość specyficznego obrazu, jakim jest „Krótki film o zabijaniu”. Nie znać twórczość Kieślowskiego, to jak nie znać kina polskiego, a ja na taką ignorancję się na pewno nie zdobędę. Pozdrawiam :)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s