Róża (2011, Wojciech Smarzowski)

Róża *****

Kiedy po premierze “Róży” na Festiwalu w Gdynii czytałem recenzje najnowszego filmu Smarzowskiego (“Wesele”, “Dom zły”) , zauważyłem, że każda z nich wyglądała mniej więcej tak samo. Zachwyty nad warsztatem wręcz tonęły w sugestywnych opisach poseansowej deprechy i konieczności oglądania okrutnych scen gwałtów i wojennej przemocy.  Smarzowski to reżyser, który lubuje się w naturalizmie, dlatego nie dziwne, że idąc do kina spodziewałem się  kolejnej  “Pasji”  - 1,5 h rzeźni ,  festiwalu tortur i okrucieństwa doprowadzonych  na granice dobrego smaku. Tymczasem film Smarzowskiego  zaskakuje:  “Róża” nie jest histeryczna, ale  zadziwiająco subtelna, w jakiś dziwny sposób oczyszczająca i bardzo po ludzku szlachetna. No ale od początku. 

Pierwsze minuty nie pozostawiają wątpliwości, że nie będzie to łatwy seans. Znakomity opening: absolutna cisza na napisach początkowych  i nagły ogłuszający atak  z pola bitwy, na którym na oczach głównego bohatera żołnierz najpierw gwałci jego żonę, a następnie strzela jej w tył głowy. Jednak im dalej, tym film się jakby uspokaja, koloryzuje  wydarzenia lekkim poczuciem humoru, jednocześnie pozostając szarpiącym co jakiś czas nerwy czyms w rodzaju historycznego thrillera dla dorosłych. Niezmienny pozostaje jednak ton filmu: warstwa zdjęciowa jest przez cały czas wyblakła, ziarnista i zabrudzona, jakby zupełnie nie przystająca do epoki cyfrowych multipleksów. 

The New World (2005, Terrence Malick)

Podróż do Nowej Ziemi ***

Mój drugi film Terrence’a Malicka i drugie niestety rozczarowanie (zostały jeszcze 3 szanse oraz  nadzieja na kolejne projekty). Moje wrażenia są co prawda nieco lepsze niż po tragicznym “Drzewie życia” (2011) , ale wnioski i tak podobne.

Tym razem amerykański filozof transcendentalista opowiedział po swojemu historię o Indiance Pocahontas (co jest dość jasne, nawet jeżeli nikt tej bohaterki tu tak nie nazywa). Historię, którą wszyscy znamy już z wielu filmów (w tym ciekawych jej wariacji w rodzaju “Avatara” i “Tańczącego z wilkami”) ;  popularny archetyp wielkiej miłości łączącej przedstawicieli dwóch skrajnie różnych cywilizacji z XVII wieku.  Jednak w stosunku do odnoszącej sukcesy musicalowej  animacji Walta Disneya,  Malicka nie interesuje wymiar przygodowy tej opowieści. Przygody w jego filmie nie ma wcale – są za to typowe dla jego twórczości wyciszone ujęcia przyrody, muzyka poważna wielkich mistrzów, (Wagner! WAGNER!) uduchowione dialogi z offu oraz zaburzające tempo montaże. Od razu widać, że jest to wizja niepodporządkowana żadnym oczekiwaniom: w pełni autorska, własna, bezkompromisowa, w swej marketingowej nieopłacalności wręcz brawurowa (bo mimo wszystko, jest to kawał sporej produkcji zrobionej z rozmachem).

Seks w wielkim mieście 2 **
To jeden z najsmutniejszych filmów tego roku, zupełnie jak “Nostalgia Anioła” Petera Jacksona. Doprawdy przykro patrzeć jak wielomilionowe środki pakuje się w coś tak  kiepskiego, tak złego i tandetnego. Jak dzieło, które mogło być wielkie, staje się katastrofą na wszystkich frontach- paradą butów i sukienek,  fajerwerkiem kiczu i festiwalem obciachu. Film, który ma dodawać skrzydeł i unosić nad ziemię- sprowadza wzrok na podeszwy butów widza, który nie chce już dłużej w tym uczestniczyć. A film , co trzeba zaznaczyć, długi.

Dlaczego trwa tyle co “Transformers” i “Incepcja” (ponad 140 MINUT!) ? Odpowiedź uzyskałem szybko;  od znajomej, miłośniczki oryginalnego serialu (wierzę całym sercem, że dobrego- biorę się za niego za kilka dni!) – “bo to jest 5 odcinków w jednym”. Możecie więc sobie wyobrazić co się dzieje, gdy 30 minutowe odcinki próbuje się rozciągnąć na dzieło , które chce być najwyraźniej i filmem, i serią odcinków w jednym. Fabuła próbuje nas przez cały czas koncentrować na pewnych problemach głównych bohaterek, jednocześnie rozbijając się na odrębne, zamknięte w sobie epizody.

Pierwszy z nich, rozgrywający się podczas gejowskiego ślubu, przebrnąłem prawie z uszczerbkiem na psychice. Niech mi ktoś jak krowie na rowie wytłumaczy o co tu chodzi: Nowy York, miasto tolerancji i kultury, XXI wiek, moda, niezależność, bohaterowie bez kompleksów, a tu nagle scena z gejami o skrzekliwych głosikach, żenującym chórkiem śpiewającym im pieśni z “Skrzypka na dachu” i stadem homofobów używających słowa “gay” 30 razy na minutę (“Can this wedding be more GAY?”). Reżyser potraktował swoich bohaterów najgorzej jak się da – jako laleczki do szydzenia przez publiczność.

Ich Noce *****

Cover of It Happened One Night

Ich Noce *****

Każda szanująca się komedia romantyczna na świecie usiłuje nam wmówić, że świat jest zbudowany dość prosto. W jego centrum jesteśmy My i nasze Ego, a dookoła nas dokładnie dwa typy ludzi:  ci, którzy usiłują przeszkodzić nam na drodze do szczęścia i spełnienia oraz – ta jedna jedyna osoba, od początku nam przeznaczona, z którą miłość, przetrwa wszystko. Trudno powiedzieć, że ten film jest owej tradycji wierny- “It happened one night“  Franka Capry należy do tych klasyków, które same owe zasady – dobrego kina gatunków – tworzyły.

Ego znajdujące się w centrum właśnie tej fabuły, należy do Ellie Andrews- rozpieszczonej córki znanego milionera, który zamierza przekreślić jej świeże małżeństwo z Kingiem Westleyem. Dziewczyna nie wytrzymuje presji i buntowniczo skacze za burtę statku ojczulka. Tak się zaczyna jej szalona ucieczka do Nowego Yorku- do męża, Westleya. W czasie desperackiej podróży autobusem do “Miasta, które nigdy nie śpi” spotyka dziennikarza, Petera Warne’a. Początkowa kłótnia o miejsce stanie się zalążkiem ciekawej znajomości, wpierw opartej na konkretnych korzyściach (dziewczyna przy mężczyźnie nie zginie, ale za to on oczekuje od niej możliwości spisania całej historii w postaci artykułu) , a później na rodzącym się uczuciu, które obydwu bohaterów zaskoczy….

Ondine ****

Wyłowił ją z wody. Była nie tylko zziębnięta i przestraszona, ale okazała się być też uwodzicielsko piękna, niemal jak nie z tego świata. On- długowłosy rybak i nie pijący alkoholik, babrający się z połowem od wielu lat, próbując wiązać jakoś koniec z końcem. Jej przybycie coś zmienia- mała irlandzka mieścina nagle nabiera jakiejś magii. Odżywają stare legendy- czy przedstawiająca się jako Ondine kobieta, jest wcieleniem mitycznej nimfy-  pół-kobiety, pół-foki nazwanej przez miejscowych jako selkie?

Specjalista od historyjek balansujących w konwencji realizmu magicznego, reżyser Neil Jordan (“Wywiad z wampirem”) wbrew zapewne oczekiwaniom widzów- zaprasza do gry. Przez cały seans trudno jest właściwie stwierdzić kim Ona jest. Dlaczego potrafi mówić po angielsku? Dlaczego śpiewem przyciąga ławice ryb i homarów, za które rybak dostaje całkiem niezłą dniówkę? Reżyser ma chyba niezły ubaw z nieustannego wkręcania nas- to raz byłem przekonany o magiczności świata filmu, uwiedziony pięknem Alicji Bachledy wyłaniającej się z wody w spowolnieniu oraz zauroczony niewiarygodnym pięknem irlandzkiej prowincji, to znowu za chwilę widziałem tragedie szarego życia, chore na nerki dziecko bohatera, matkę alkoholiczkę, czy czającego się w okolicy kolesia z nożem, najwyraźniej dybiącego na naszą syrenkę.

Saga Zmierzch Księżyc w Nowiu *** Na…

Saga “Zmierzch”. Księżyc w Nowiu ***

Na początku było słowo, czyli globalny bestseller Stephenie Meyer, którego utopijna wizja czystej, nieśmiertelnej miłości pobudziła do histerii miliony nastolatek na całym globie. Wytwórnia Summit Entertainment zakupiła prawa do ekranizacji i tak powstał przyzwoity w gruncie rzeczy, wyreżyserowany przez kobietę- Catherine Hardwick- film, który dla fanek był arcydziełem, a dla dorosłych widzów i nastoletnich chłopców- koszmarkiem i idealnym obiektem regularnych kpin.  Ślamazarne tempo, bez-emocjonalny poważny ton i przewidywalność akcji to były podstawowe błędy Hardwick.

Na szczęście reżyserowanie drugiej odsłony sagi “Zmierzch” powierzono mężczyźnie, a konkretniej Chrisowi Weitzowi (specjalista od przyzwoitych komedii w rodzaju “Był sobie chłopiec”, mający na koncie małą wpadkę- kiepską ekranizację fantasy, czyli “Złoty kompas”). Dzięki jego zdyscyplinowaniu film nabrał rumieńców, tempa, emocji, a przede wszystkim nieoczywistego poczucia humoru. Oczywiście nie jest to dzieło na miarę najnowszego “Pottera”, ale i tak jestem pozytywnie zaskoczony, bo spodziewałem się po sequelu najgorszego.