Konklawe ***

Jest rok 1458.  5 lat po przejęciu Konstantynopola przez wyznawców Islamu umiera papież Kalikst III,  pozostawiając Tron Piotrowy do dyspozycji aktualnych hierarchów Kościoła Katolickiego. 18 najważniejszych kardynałów z różnych stron świata zbiera się na tajnym konklawe, aby wybrać następcę “boskiego wikariusza” i “władcy królów i książąt” , czyli krótko mówiąc, nowego papieża. Wśród nich jest młody, 27-letni Hiszpan Rodriego de Borgia, który pozostał we Włoszech tylko ze względu na swoją kochankę, sam zaś jako Aleksander VI pełnił papieską posługę pod koniec XV wieku (za którą do dzisiaj wspominany jest bardzo niepochlebnie; choć to już materiał na inny film). W trakcie Konklawe 1458 roku, to właśnie Rodriego  okaże się  jednym z najistotniejszych graczy, mających największy wpływ na jego końcowy wynik.

Do filmu nieznanego mi Christopha Schrewe, podchodziłem  ze sporą nadzieją:  historia , dziejowe teorie spiskowe, konstrukcja dramaturgiczna przypominająca  jeden z najlepszych  “gadanych” filmów w historii – “Dwunastu gniewnych ludzi” Sidneya Lumeta. Myślę sobie:  będzie dobrze.  Niestety, film mnie jednak rozczarował : jest porządny, poprawny i daje się  obejrzeć bez znużenia, ale trudno skryć fakt, że spokojnie można było z tego wycisnąć coś więcej.

Jak zostać królem *****

Tegoroczny sezon na filmowe nagrody to w dużej mierze produkcje eksperymentalne, bawiące się formą i narracją, niejednokrotnie przełamujące ekranowe stereotypy. Mieliśmy już wizjonerską „Incepcję” obdarzonego niesamowitą wyobraźnią Christophera Nolana, „Social Network”, który w warstwie fabularnej był jedną wielką retrospekcją, „Czarnego Łabędzia”, czyli Tour De force jazda bez trzymanki od Aronofsky’ego”, kaptalnie napisane i porażające emocjonalnie „Toy story 3″ Pixara, a przed nami wciąż jeszcze „127 godzin” Boyla  , czyli opowieść o człowieku, który utknął w skale na 5 dni oraz western a la Coen Brothers, czyli „Prawdziwe męstwo”. W całym tym towarzystwie film Toma Hoopera o angielskim królu-jąkale wydaje się najbardziej konwencjonalny, najbardziej klasyczny formalnie i w dużej mierze na jakieś kosmiczne  fabularne czy realizacyjne zaskoczenia, nie ma co liczyć.  I być to właśnie ta „staroświeckość”, „oldschoolowość” i przyziemność tego filmu, przekłada się na seans, który w trakcie swoich dwóch godzin po prostu czaruje, hipnotyzuje i sprawia absolutnie fizyczną przyjemność z oglądania.

Oparta na prawdziwych wydarzeniach historia opowiedziana w tym filmie nie jest jakoś szczególnie poplątana, dlatego opis fabuły potraktuję tu raczej skrótowo, ograniczając się do zarysowania wszystkich jej głównych punktów. No więc wszystko ma miejsce w latach 20,30,40 XX. wieku w świecie brytyjskiej rodziny królewskiej, kiedy to punktem zwrotnym w historii państwa kazało się objęcie tronu przez Jerzego VI Windsora (Firth) , ojca dzisiejszej królowej Wielkiej Brytanii, Elżbiety II. Kiedy jego własny brat Edward abdykował, Albert (nazywany przez rodzinę Berttiem) objął tron bardzo niechętnie. Mężczyzna miał bowiem gigantyczne wprost problemy z wygłaszaniem publicznych mów i sam uważał, że do roli przywódcy całego narodu się po prostu nie nadaje. Jąkał się, zacinał w połowie słowa, a sklecenie jedno zdania w jego wykonaniu to był kolosalny wprost wysiłek fizyczny. Na szczęście w jego królewskiej (a wcześniej książęcej) posłudze towarzyszy mu pewna niezwykła osoba- jego osobisty logopeda Lionel, (Rush) , pierwszy specjalista, który po seriach terapeutycznych katastrof, był w stanie zmusić bohatera do prawidłowego mówienia.

Robin Hood ***(*)

Ach, gdyby nie ten Nolan…gdzie byłby dzisiejszy prequel, gdyby nie jego “Batman- Początek” ?  To właśnie twórca “Memento” wydeptał ścieżkę , którą zdążyli już podążyć m.in. Jason Bourne oraz James Bond.  Dzięki Nolanowi legendarni bohaterowie odradzają się na nowo- obserwujemy ich korzenie, psychologiczne motywacje do przemiany, ale jednocześnie całkiem nieźle się bawimy (Nolan ma szacunek do wartości atrakcji) . Zasiadając do “Robin Hooda”  Ridleya Scotta, trzeba mieć świadomość, że nie jest to film o Robin Hoodzie, a o średniowiecznym wybitnym łuczniku, który w finale  dopiero Robin Hoodem się staje- inaczej przez cały film możecie być troszkę nerwowi: “o ku*** ten film zamierza trwać 9 godzin czy jak?!”

Różyczka ***

To dziwne , ale już chyba od dobrych 7 lat nie oglądałem ani jednego filmu nagrodzonego główną nagrodą na festiwalu w Gdyni, do którego chciałbym rzeczywiście wrócić, który by zachwycił, powalił na kolana.

Koszmarkiem był zeszłoroczny “Rewers” (choć ogólnie dosyć ciepło przyjęty), nudną sztampą “Mała Moskwa”, a utworem na jeden raz niezłe “Sztuczki” . I co ciekawe – to, że  ktoś uznał te filmy jako najlepsze z całego roku, wcale nie oznacza, że cała reszta już w ogóle się nie nadawała do oglądania. Wręcz przeciwnie- bywały produkcje lepsze, a nawet o wiele lepsze niż te uhonorowane, jak “Tatarak” Wajdy , “Wojna Polsko Ruska” Żuławskiego , czy tegoroczny znakomity obraz Jacka Borcucha “Wszystko, co kocham”.

Festiwal Gdynia AD 2010, upłynął w oparach jeszcze większej żenady. Zaplanowany na kilka miesięcy wcześniej niż zwykle,  wymusił na filmowcach żwawsze ukończenie swoich dzieł i tym samym, do konkursu trafiły ponoć filmy nieskończone, niedopracowane, kiepskie. Krytyk Łukasz Maciejewski wręcz wprost stwierdził, że nie oglądał tam ani jednego obrazu, który by zasługiwał na nagrodę główną. Natomiast prawdziwą farsą okazał się dopiero ostateczny werdykt jury- pośród tej masy przeciętności i niewydarzenia było kilka filmów wyróżniających się (wspomina się: Erratum, Chrzest, Wenecja, Matka Teresa od Kotów), a jednak  wybrano oto obraz tak poprawny, tak szkolny, niemal akademicki w swej treści i formie, że pisano w gazetach później “ten werdykt cofa nasze kino do zaścianka”. Że zwyciężyły układy, wzajemne sympatie, a nie sztuka. Nie kino.

Taka właśnie jest zwycięska  “Różyczka” Janusza Kidawy Błońskiego

Agora ***

Można się złapać za głowę czytając recenzje i komentarze dotyczące nowego filmu Alejandro Amenabara w internecie : że atak na chrześcijaństwo, że studium fanatyzmu, że przejmujące i wzruszające widowisko? itd.   Gdzie to wszystko? To, co widać w “Agorze” to jest po prostu tłum. Tłum krzykaczy, którzy obrzucają się bezmyślnie inwektywami , z łatwością przechodząc do rękoczynów i rozlewu krwi przy użyciu kamieni lub mieczy.  Mnie w związku z ‘”Agorą” frapuje coś zupełnie innego:  co stało się z tym Amenabarem od skromnych, ale świetnych filmów w rodzaju “Innych”? No ale po kolei.

Film opowiada losy historycznej postaci- filozofki i matematyczki Hypatii z Aleksandrii (Rachel Weisz), której życie na moment brutalnie skrzyżowało się z historią. W upadającym Imperium rzymskim toczą się bowiem boje religijne. Chrześcijanie organizacją burdy i dążą do wyplenienia pogaństwa i nauki (której symbolem jest biblioteka aleksandryjska), sami poganie również krzywo patrzą na tych chodzących z symbolem krzyża Chrystusa (właściwie oni zaczęli rzeź) , a na domiar wszystkiego są też tu Żydzi, których jak zwykle nie lubi nikt- wszyscy ci niczym zwierzęta biegają po ulicach i z twarzami pełnymi nienawiści (ale i prostactwa) zamierzają siłą pokazać, kto jest lepszy i zdobędzie wpływy głupiego ludu.

Rewers ***

Rewers  ***

Ten sam przypadek co “Biała wstążka” – film nieźle zrobiony i mający ciekawy koncept fabularny, ale jego chłodna kalkulacja i nadęte poczucie wyższości na innymi dają wynik wielkiego fałszerstwa. Nie śmieszny, nużący, słabo zagrany- taki jest w kilku słowach “najlepszy polski film roku”.