Life in a Day (2011, Kevin Macdonald)

Dzień z życia ****

Niesamowity miks kina, pasji i nowoczesnej technologii – w “Dniu z życia”, rewolucyjnym filmie dla historii popkultury , splatają się siły dwóch wielkich hollywoodzkich producentów (braci Scott), wybitnego dokumentalisty i twórcy “Ostatniego króla Szkocji” (Kevina MacDonalda), portalu YouTube  i tysięcy zwykłych obywateli całego świata, którzy jednego dnia, 24 lipca 2010 roku, zmobilizowali się i nakręcili film o swoim życiu, o tym,  co robią, co kochają, czego się boją, jak żyją, a nawet o tym, co chowają aktualnie w swojej kieszeni.

Z ponad 80. tysięcy przysłanych materiałów  (mniej więcej 4,5 tysięca godzin video) te najlepiej ocenione przez specjalnie do tego powołane grupy riserczerów, dotarły do reżysera, który zajął się stworzeniem z tej dzikiej układanki,  jednego pełnego  filmu o jednym, dokładnie określonym dniu z życia całej Ziemi. Amatorska zabawa kamerą (niemożliwa dla wielu jeszcze z 6 lat temu;  dziś trudno zapewne znaleźć osobę, która by się  nie bawiła chociażby kamerką w swoim telefonie komórkowym) dzięki reżyserii Macdonalda, wykorzystaniu różnych technik narracji i montażu, muzyki i  efektów wizualnych, staje się czymś na miarę filmowej sztuki. Na naszych oczach Internetowy śmietnik miliarda filmików z YouTuba został przepuszczony przez hollywoodzką wrażliwość estetyczną, dopieszczony do granic warsztatowej perfekcji (problemem była ponoć konwersja około 60 różnych rodzajów frame ratingu do jednego wspólnego) i podany jako pełnoprawne, pełnowartościowe ekranowe dzieło, pokazane premierowo w tej samej chwili jak na festiwalu filmów niezależnych w Sundance, tak i na samym Youtube, oddając internautom w ręce to, co sami stworzyli.

Inside Job (2010, Ch. Ferguson)

Inside Job *****

Jest to chyba najważniejsze wydarzenie filmowe całego roku i to w zasadzie na skalę absolutnie globalną. Prawie dwugodzinny (co rzadko spotykane w tym gatunku) dokument rozkładający na części pierwsze problem światowego kryzysu gospodarczego z 2008 roku. Jego reżyser,  Charles Ferguson, chłodnym, rzetelnym i  analitycznym okiem przygląda się wszystkim przyczynom, przebiegowi oraz skutkom tragicznej recesji, którą odczuwa się  na świecie po dziś dzień, a za którą nadal, nikt z winnych,  nie odpowiedział przed żadnym wymiarem sprawiedliwości. Uprzedzam: rzecz piekielnie trudna w odbiorze, wymagająca maksymalnego skupienia przez 100% seansu ale też absolutnie dewastująca szokującymi wnioskami końcowymi.

Ale jego “akcja” zaczyna się nie w Ameryce, która jak powszechnie wiadomo jest głównym sprawczynią kryzysu, ale spokojnymi obrazami Islandii: kraju, który do niedawna cieszył się dobrobytem oraz spokojem życia, ale w którym jedna zła decyzja polityczna zmieniła oblicze ichniej gospodarki na dobre. Jaka decyzja? I tu pojawia się pierwsze ważne pojęcie, które należy sobie przed filmem przyswoić: deregulacja.

Baraka **

Ron Fricke, choć nikt o tym nie wie, to jedna z najważniejszych postaci związanych z produkcją niezwykłego dokumentu  Godfreya Reggio „Koyaanisquatsi”(1982) .  Był odpowiedzialny nie tylko  za scenariusz filmu, ale i za to, co w nim właściwie najważniejsze- zdjęcia i montaż. Ujawnił się wtedy jego niezwykły talent i świetne oko, które w połączeniu z doskonałym zmysłem operatorskim i montażowym oraz muzyką Philipa Glassa, dało wynik filmu oszałamiającego formą, swoją świeżością i nowatorskim podejściem do filmowej narracji.

Minęło 10 lat i Fricke do wyżej wymienionego katalogu profesji dołączył reżyserię. Zafascynowany filmem Reggio postanowił spłodzić coś podobnego. Pobawić się kamerą, ustawianiem ujęć, pojeździć po świecie i poszukać miłych dla oka miejsc, wreszcie zmontować film po swojemu, podkradając od samego siebie pomysły- przyspieszanie obrazu, spowolnienia kadru. Dystrybutor szczyci się tez w pressbooku rzekomo szczególnym osiągnięciem realizatorów jakim było opatentowanie specjalnej kamery sterowanej przez komputer, służącej do robienia poklatkowych zdjęć.

Tylko, że jednak całość nie wypaliła. .Człowiek zajmujący się technikaliami, nie powinien się brać za reżyserię. Fricke nie zostawia po sobie nic autorskiego , poza chłopięcą fascynacją techniką filmową i martwym pięknem. „Baraka” idealnie pasuje do art- galerii lub jako kolekcja puszczonych po sobie wygaszaczy ekranu. Reżyser zresztą i tak nie potrafi swojego dzieła należycie poskładać- toporny montaż, w którym cięcia są natychmiastowe i nieprzemyślane oraz muzyka- zupełnie niewyraźna (zamiast potężnych kompozycji ilustracyjnych jak od Philipa Glassa, jakieś nudne etniczne pitu-pitu) i kiepsko dopasowana do „akcji”.

Space Station ***

Stacja kosmiczna (IMAX 3D) ***

Dzisiejszego dnia po raz drugi znalazłem się w pobliskim kinie IMAX. Znów grzecznie , jak wszyscy inni widzowie na sali, założyłem po wejściu na salę specjalne okulary i wtedy na ekranie rozmazane ujęcia złożyły się w jedną całość, a mój mózg odebrał to jako trójwymiarowy obraz, który dosłownie wyskakuje z ogromnego ekranu. Poprzednim razem był ocean i były rybki- dziś znalazłem się w otchłani przestrzeni kosmicznej, aby móc podpatrywać pracę astronautów.

Deep Blue ****

Tajemnice oceanu ****

Twórcy dokumentu “Tajemnice Oceanu” postawili przed widzem prostą tezę, zawartą już zresztą w tytule: świat oceanów kryje przed ludźmi wiele fascynujących i wartych poznania tajemnic. No i przez cały film usiłują nam na ową tezę podać argumenty. Niewątpliwie się udało.

Under the sea 3D **

Pod taflą oceanu 3D **

Mój pierwszy film w 3D. Trochę wstyd się przyznać, że dopiero teraz taki filmo-maniak zasmakował tej technologii, ale lepiej późno niż później, jak to mówią. “to jest film o rybkach, przepływających przez ekran”- tak to streścił mój kinowy towarzysz.