Dziewczyna z tatuażem – analiza.

Śledztwo nad “Dziewczyną z tatuażem”

W ręku przeciętnego reżysera-rzemieślnika “Dziewczyna z tatuażem” byłaby “Mężczyznami, którzy nienawidzą kobiet” Opleva – prostą, fachową robotą filmu telewizyjnego, którą można by wyświetlić na głównym szwedzkim kanale w porze największej oglądalności,  i o którą nikt by się specjalnie nie czepiał, że jest taka, a nie inna. Gatunek kryminału czy thrillera (a w Szwecji to już ostatnio nagminnie, wspomnieć “Wallandera” czy ekranizacje powieści Camilli Lackberg) stał się już chyba na dobre gatunkiem telewizyjnym i jeżeli szukać dziś czegoś dobrego w tym zakresie, to właśnie na antenie, a nie w kinie (vide popularność “Dextera”, którego oglądał nawet taki anty-serialowy gośc jak ja). Bierze się to przede wszytkim z tego, że kryminał nie jest tak naprawdę gatunkiem kinowym: w kinie liczy się, zwłaszcza dzisiaj, energia, ruch, akcja, ale też nowoczesny, brawurowy sposób opowiadania. Kryminały często popadają w niewygodną dla oglądania 5cio aktową strukturę, a poza tym mają niekrzystne rozciągnięcie w czasie, bo w końcu żadnej wielkiej zagadki nie rozwiąże się ot tak, w dwa dni . Dzisiaj trafiamy w tendencję skracania filmów, upraszczania struktury i podawania widzowi tylko to, co jest konieczne.

Fincher już w “Seven”, ale przede wszystkim w mistrzowskim “Zodiaku” udowodnił (w pewnym sensie tworząc swój własny nurt w kinie), że kryminał w wersji wielkoekranowej trzeba opowiedzieć w specyficzny sposób, z oddaniem czasu, miejsca i samej akcji. Najważniejsze jednak, że wie w jaki sposób oddać charakter samych postaci, które muszą w tym świecie żyć, mimowolnie oddychać, sprawiać wrażenie czegoś więcej niż prostych filmowych stylizacji, kostiumów, czy makijażu. Jak to zrobić, jeżeli kryminały mają praktycznie zakodowane tendencje do szybkich cięć montażowych,  oznaczających złożoność tajemnicy?

Clockwork Orange (1971,Stanley Kubrick)

FESTIWAL FILMÓW KULTOWYCH: Mechaniczna pomarańcza *****½

11 maja 2012 roku (ten rok jest swoją drogą dziwny i niezwykły z wielu powodów) wybrałem się na katowicki Festiwal Filmów Kultowych, organizowany już po raz 15, i którego – jak się zdaje – podstawowa idea jest prosta i będąca spełnieniem marzeń sporej części młodych kinomanów, takich jak ja. Zobaczyć na dużym ekranie dzieła, które poznało się w zupełnie innych okolicznościach, zazwyczaj na małym ekranie domowym w towrzystwie swoim własnym lub najwyżej kilku często bliskch nam osób. Niektóre filmy – takie jak “Mechaniczna pomarańcza” Stanleya Kubricka – zasługują na więcej. 

Niemal po brzegi wypełniona sala, jakieś 200-300 osób podekscytowanych przed seansem, chwilę przed zgaszeniem świateł krótka, ale rzeczowa prelekcja w wykonaniu Piotra Kletowskiego (autor kubrickowej monografii na polski rynek książkowy), w której padają ważne słowa: “zobaczyć ten film na dużym ekranie, to tak naprawdę zobaczyć ten film po raz pierwszy”. To prawda, zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z tak niezwykłą prezentacją tego wiekopomnego dzieła: oczyszczony obraz, nowa cyfrowa jakość audiowizualna, podkręcone na cały regulator głośniki, sporych gabarytów ekran. Nikt na sali nie miał wątpliwości: to prawdziwe doświadczenie “Mechanicznej pomarańczy”. 

Intouchables (2011, Olivier Nakache, Eric Toledano)

Nietykalni *****

Czołowe zderzenie kultury niskiej i kultury wysokiej: główni bohaterowie, treść filmu, jak i on sam. Wszyscy pochodzą z różnych bajek i tworzą razem jeden z największych fenomenów kina komediowego ostatnich 15 lat (obłędnie wysoka pozycja w rankingu top100 filmwebu i top250 imdb, niekończące się pozytywne recenzje, dziesiątki milionów widzów, wypełnione po brzegi sale na seansach takich jak mój). “Nietykalnych” polecało mi już tylu znajomych i miałem wokoło siebie tyle reklamy tego filmu, że pójście do kina potraktowałem niemal jak profesjonalny obowiązek kinomana. A przyznam się szczerze, że bałem się seansu: widząc plakat i znając zarys ogólny fabularny obawiałem się ckliwej, płaczliwej do przesady opowieści z peanami na cześć przyjaźni przedstawicieli z różnych sfer i radości życia. Skrojonego pod publiczkę emocjonalnego szantażu. Niepotrzebnie – cała siła “Nietykalnych” leży właśnie w tym, że ten film nic nie udaje, a każdy wyciągnie z seansu tyle ile sam czuje i potrzebuje.

Zgodnie z prawidłami komediowej narracji, punkt wyjścia całej fabuły jest przerysowany i schematyczny. Phillipe, sparaliżowany od szyi w dół arystokrata (Francois Cluzet) rozkochany w sztuce wysokiej,  zatrudnia do opieki nad sobą byłego kryminalistę, czarnoskórego bezrobotnego mieszkańca biedniejszej dzielnicy Paryża (Omar Sy), Drissa.

The Cabin in the Woods (2012, Drew Goddard)

Dom w głębi lasu ***½

“Krzyk”, “Zombieland”, “Grindhouse”, “Straszny film”, czy niedawno recenzowana na tym blogu “Opona” – gatunek horroru musiał najwyraźniej dotrzeć do ściany, skoro szukanie pełnoprawnych jego przedstawicieli we współczesnym kinie przypomina pracę mitycznego Syzyfa, za to coraz częściej dostajemy bardziej lub mniej błyskotliwe metahorrory, które charakteryzuje potężna doza samoświadomości własnej konwencji. W podobnym postmodernistycznym duchu utkany jest “Dom w głębi lasu” (debiutancka reżyseria Drew Goddarda przy szeroko zakrojonej współpracy twórcy wchodzących za niedługo “Avegnersów”, Jossa Whedona). Horror którego fabularne podłoże jest aż za dobrze znane z miliona podobnych slasherów. Piątka dobrych znajomych wybiera się do lasu odwiedzić mały, opuszczony domek, który należy do kuzyna jednego z nich. Po drodze dalszy kierunek wskazuje im właściciel stacji benzynowej z dziobatą twarzą złoczyńcy (a jakże by inaczej), a kiedy w końcu dotrą na miejsce…szybko zaczynają się dziać Dziwne i Niepokojące Rzeczy.

Może po kolei: “Dom w głębi lasu” spotkał się z wyśmienitym przyjęciem w Stanach i na świecie. 8,0/10 średnia głosów na portalu imdb, ponad 90% pozytywnych recenzji na ZgniłychPomidorach, a u nas sporo pozytywnych opinii i  (dla jednych bardziej, dla drugich mniej prestiżowy) znaczek jakości od redakcji filmweb.pl. Czy rzeczywiście mamy do czynienia z aż takim wydarzeniem w historii kina grozy?

Znajdź mnie (2012, Damian Halicki)

Znajdź mnie

Gliwicki Festiwal Filmowy “Drzwi” to miejsce przede wszystkim przeznaczone dla młodych, entuzjastycznych filmowców-amatorów pochodzących ze Śląska. Fabuły, dokumenty, shorty i długie metraże: to ponoć jedyny taki festiwal w całym kraju. W pierwszym dniu tegorocznej edycji znalazłem się na sali projekcyjnej Centrum Kultury Stucenckiej (Politechniki Śląskiej) i udało mi się zobaczyć parę krótkometrażowych dokumentów (wśród których, nadmienię, zdecydowanie najlepszy okazał się ujmujący i uroczy film “Jutro” Bartosza Kruhlika o pewnej starszej pani, która w krótkiej wypowiedzi rozlicza się niemal z całym światem przedstawiając nam dzień z swojego życia), ale tutaj chciałbym przede wszystkim skupić się na filmie mojego kolegi z roku, Damiana Halickiego, który zaprezentował swój pełnometrażowy debiut – kryminalny thriller ‘Znajdź mnie” . I – choć nie bez potknięć – okazał się w gruncie rzeczy najbardziej profesjonalnym obrazem wieczoru.

Fabuła startuje mniej więcej w chwili,w której grupka młodocianych bohaterów wybiera się do lasu (zdjęcia kręcone w Zabrzu), aby zagrać w chowanego. Jednocześnie rozwija się druga linia fabularna, w której mamy coś na wzór quasi-sensacyjnego kina grozy, w którym zamaskowany morderca (nieco przypominający sposobem zachowania Jasona z “Piątków 13-tego”) , tajemnicza walizka i kilku niesympatycznych znajomków, splatają się razem w przedziwnej intrydze. Kto zginie, a raczej kto zginie pierwszy i w jaki sposób te dwie historie się skrzyżują?

The Wrath of the Titans (2012, Jonathan Liebesman)

Gniew Tytanów *

O, bogowie! Czyżby w Warner Brothers decydenci cierpieli na totalny brak funduszy, żeby serowować nam sequel jednego z najsłabszych filmów tego studia ostatnich lat? Pierwsza część sagi, “Starcie Tytanów”, była słabym remakiem średniego filmu z przed kilku dekad, z którego zupełnie wyparowało całe poczucie epickiej podróży i przyjaznej atmosfery czasów starożytnych. Co za to dostaliśmy? Coś , co składa się głównie z średniawych scen akcji, okazjonalnie przetykanych podniosłymi dialogami wypowiadanymi przez na ogół niezłych aktorów. Część druga (powstała niemal 2 lata po jedynce), jest zaskakująco (bo wbrew powszechnym opiniom) słabsza niż pierwsza. Efekty specjalne i dźwiękowe są chwilami niezłe, to fakt, ale tak tragicznie opowiedzianej historii to nie widziałem w kinie fantasy od lat.

Akcja filmu zaczyna się mniej więcej 10 lat po finale oryginału, w którym bohater-półbóg Perseusz (grany przez Sama Worthingtona) pokonał w spektakularnej walce wysłannika Hadesu, Krakena.  Teraz syn Zeusa wychowuje  10-letniego Heliusa oraz prowadzi spokojne życie jako rybak na wsi. Tymczasem na Olimpie sytuacja wymyka się z pod kontroli: dochodzi do starcia pomiędzy boskimi braćmi – Zeusem , Hadesem i Posejdonem – którego bezpośrednim zapalnikiem okazuje się być brak modlitw ze strony ludzi oraz uwolnienie się Kronosa (ich ojca) z mrocznych czeluści Tartaru.