*****

Nie ma ten film najlepszej podstawy: opowieść o japońskich gejszach została nakręcona z udziałem chińskich aktorek, w całości w studiu produkcyjnym w USA, twórcy to amerykanie, a wszyscy w filmie niemal mówią po angielsku. Totalny zgrzyt jak to się słyszy. Kiedy jednak przebrnie się przez ten stek kuriozum, można wyciągnąć z tej opowieści całkiem sporo wrażeń. No estetycznych na pewno…

Historia opowiedziana w tym filmie jest bardzo długa, rozległa i można by długo opowiadać. Wszystko zaczyna sie w roku 1929 kiedy Chiyo i jej siostra zostają sprzedane do Kioto, do domu gejsz. Jednak tylko właśnie Chiyo o nietuzinkowej urodzie (te oczka!), ma szansę zamieszkać w dzielnicy bogaczy i rozrywki ,Gion i co za tym idzie, zostać gejszą. Nie żadną dziwką, jak niektórym się wydaje, ale kobietą do towarzystwa, chodzącą muzą, uosobieniem piękna i sztuki. Jednak aby do tego doszło, młoda dziewczyna skazana jest na lata ćwiczeń i edukacji. Trzeba wyćwiczyć nawet klękanie i wstawanie. Zaś make-up to jeden cholernie długi rytuał, zresztą wszystko co robi gejsza powinno być jak kolejny obrządek.Nie jest to łatwe. Czekają ją poniżenia i cierpienia, przede wszystkim ostra rywalizacja z konkurentkami.

Pewnego dnia mała Chiyo spotyka na moście Pana Prezesa…..jednak gejsza nie ma prawa do prawdziwej miłości..nigdy….

No cóż. Może zacznę od tego, że film trwa 140 minut, żeby nie było, że nie ostrzegałem. Jest wolny, niemal chwilami medytacyjny. Niektórym to przeszkadzało i się nie podobał im film. Mnie nie. Dałem się urzec tym fantastycznym, bajecznym chwilami zdjęciom. Podziw budzi scenografia i bogactwo dekoracji, jeszcze nigdy azjatyckie krajobrazy miejskie nie wyglądały w amerykańskim filmie tak cudownie. Można się w tym zanurzyć, niemal dotknąć ekranu i przejść na drugą stronę: poczuć śnieg, poczuć ciepło domu herbacianego, kiedy za oknem pada deszcz. Wszystko w tym filmie olśniewa wizualnie. Przecież te wszystkie kostiumy, makijaże..och, ach, jakie boskie!

Zadecydowanie bardziej problematyczny jest tu scenariusz. Albo ktoś zaakceptuje koleją bajkę o kopciuszku, kolejną wersję etosu zakazanej miłości – albo nie. Z drugiej strony film ma tez niestety parę istotnych błędów:do końca nie wiemy co się stało się z siostrą Chiyo, film ma wiele zbyt szybkich przeskoków czasowych (nie mówiąc już o tym, że niektóre postacie fizycznie się tu w ogóle nie starzeją), zakończenie zalatuje tanim, hollywoodzkim happy-endem. Cała ta wielka miłosna opowieść jest więc z góry przesądzona, jej koniec mocno przewidywalny. Dlatego też do najlepszych momentów należą te z pierwszej połowy seansu, kiedy Chiyo poznaje i wchodzi etapowo w świat gejsz. Można się sporo dowiedzieć ciekawego, dać się porwać tym wszystkim rytuałom i również zachwycić się urodą aktorek, odtwórczyń głównych ról (szczególne wrażenie robi świetna Gong Li).

Ja jednak, tak jak do w ogóle to kultury wschodu, mam słabość do tego filmu. Mimo, że taki amerykańsko-chiński o Japonii, że długi, że zbyt prosto rozegrany chwilami. Pozostaje on jednak do końca epicką opowieścią o dziewczynce, której odebrano życie, siostrę i rodzinę. Wreszcie też miłość. Ale i jest w tym też tło Japońskiej kultury i historii. Wzruszające to i bardzo eleganckie.

szymalan

*****

Uff! Nareszcie udało mi się zobaczyć wreszcie ten osławiony niemiecki klasyk- matryca całej późniejszej historii kina s.f., czyli “Metropolis”. No bo przecież zarówno “Łowca Androidów”, jak i “Piąty element” inspirowane są właśnie “Metropolis”. Podobnie francuska animacja “Rennaissance”, której akcja rozgrywa się w futurystycznym Paryżu. Na 2010 roku zapowiadany jest remake klasycznego oryginału z roku 1927. będzie przełom znowu? Zobaczymy.

A jak się ogląda “Metropolis” w roku 2008, kiedy filmy robi się kompletnie inaczej? Czy dziś robi wrażenie? No robi powiem szczerze. Jednak tylko i wyłącznie formą. Trochę niedowidzący Niemiec  Fritz Lang, wyreżyserował to jak wizjoner, jak pionier kina. Ale sam przyznał potem, że tak mocno skupił się na tym, aby jego film spektakularny, że nie zważał na przekaz treściowy. Dlaczego to było tak ważne? Rosja, USA i właśnie Niemcy, rywalizowali wtedy o to, kto zrobi film większy, bardziej zamaszysty, patetyczny, rzucający na kolana swoją wizją. I rzeczywiście Niemiec zrobił taki film, że i nawet “Nietolerancja” Griffitsa przestała robić wrażenie. Posługując się malarskim spojrzeniem, także ekspresją i impresją, wyczarował świat niezwykły. Tytułowe Metropolis to miasto którym sterują maszyny obsługiwane przez masy robotnicze, mieszkające w podziemiach, nad ziemią zaś w luksusie żyją arystokraci, ludzie ważni, jakby lepsi. Młody chłopak pierwszej warstwy i młoda dziewczyna z tej drugiej zakochują się w sobie(oczywiście od pierwszego wejrzenia!) .

Oczywiście wątek romansowy jest naiwny i w ogóle nie przekonujący. Wręcz nawet niezauważalny. Cała ta dziś pseudofabuła składa się z sentymentalnych, wspomnieniowych obrazeczków, które nie za bardzo kleją się w jakąś całość. Podobnie ta dziwna symbolika religijna (7 grzechów głównych w katedrze). Nie wiadomo mówiąc krótko o co chodzi. Są wręcz krytycy którzy, otwarcie mówią, że film już dawno temu się zestarzał i nie ma sensu go dziś przeżywać na nowo. No już z tym sie nie mogę zgodzić. Bo jeżeli kogoś nie interesują w ogóle romanse, czy spójność filmu, może zobaczyć przede wszystkim: niesamowitą, zapierającą dech w piersiach wizję społeczeństwa pogrążonego w totalnej anarchii. W którym kapitał rządzi człowiekiem i nadaje mu sens. nie ma żadnych reguł, żadnych praw. A dodatkowo maszyny przejmują kontrolę nad całą sytuacją. Robi to wrażenie niepokojące i dlatego filmu tak mocno hipnotyzuje. Trzymająca w napięciu muzyka, bardzo sugestywne zdjęcia nadają mu bardzo specyficzny nie tylko nastrój, ale i właśnie odpowiedni dramatyzm.Ponoć Adolf Hitler był zachwycony “Metropolis”, zresztą korzystał z filmu, towrząc własne ideologie. Hm….

Mówi się, że to film, który nie tylko zmienił kino, ale i świat. Obejrzcie choćby dla tych wieżowców…

szymalan